Эта статья пока доступна только на турецком языке.
E vitamini, hücreleri oksidatif hasara karşı korumaya yardım eden, yağda çözünen bir antioksidan vitamindir. Bağışıklık sisteminin normal işleyişine, cilt ve göz sağlığına katkıda bulunur. Doğada sekiz farklı formu vardır. İnsan vücudunda en çok kullanılan form alfa-tokoferoldür. İyi haber şu ki, Türk mutfağında sık tüketilen kuruyemişler ve bitkisel yağlar E vitamini açısından çok zengindir.
Günlük E vitamini ihtiyacı
Yetişkinler için önerilen günlük alım yaklaşık 15 miligram alfa-tokoferoldür. Emziren annelerde bu değer 19 mg’a çıkar. Bir avuç fındık ya da badem tek başına bu ihtiyacın yarısından fazlasını karşılar.
En zengin 12 E vitamini kaynağı
| Besin | Porsiyon | Yaklaşık E vitamini |
|---|---|---|
| Buğday rüşeymi yağı | 1 yemek kaşığı | ~20 mg |
| Ayçiçeği çekirdeği (iç) | 30 g | ~7,5 mg |
| Badem | 30 g | ~7 mg |
| Fındık | 30 g | ~4,5 mg |
| Ayçiçek yağı | 1 yemek kaşığı | ~5,5 mg |
| Fıstık ezmesi | 2 yemek kaşığı | ~3 mg |
| Yer fıstığı | 30 g | ~2,5 mg |
| Zeytinyağı | 1 yemek kaşığı | ~2 mg |
| Avokado | yarım adet | ~2 mg |
| Ispanak (pişmiş) | yarım su bardağı | ~2 mg |
| Kırmızı biber | 1 orta boy | ~1,9 mg |
| Kivi | 1 orta boy | ~1 mg |
Değerler yaklaşıktır. Kavurma ve uzun süre ısıtma E vitamininin bir kısmını azaltır. Kuruyemişleri çiğ ya da hafif kavrulmuş, tuzsuz tüketmek hem E vitamini hem de sodyum açısından daha iyidir.
E vitamininin vücuttaki görevleri
- Antioksidan koruma: Hücre zarlarındaki yağları serbest radikallere karşı korur.
- Bağışıklık: Bağışıklık hücrelerinin normal çalışmasına katkıda bulunur.
- Cilt: Cildin lipit yapısında bulunur. Bu yüzden pek çok cilt bakım ürününde yer alır.
- Diğer antioksidanlarla iş birliği: C vitamini, kullanılmış E vitaminini yeniden aktif hale getirir.
E vitamini eksikliği sık görülür mü?
Sağlıklı beslenen yetişkinlerde gerçek eksiklik nadirdir. Daha çok yağ emilimini bozan hastalıklarda (kistik fibrozis, kronik pankreatit, çölyak, Crohn) ve çok düşük yağlı diyet uygulayanlarda görülür. Eksiklik uzun sürerse kas güçsüzlüğü, denge sorunları ve görme bozuklukları ortaya çıkabilir.
Takviye kullanırken dikkat
E vitamini yağda çözündüğü için yüksek dozlar vücutta birikebilir. Kan sulandırıcı (varfarin gibi) kullananlarda yüksek doz E vitamini kanama riskini artırabilir. Ameliyat öncesinde de genellikle bırakılması istenir. Takviye kullanacaksanız hekiminize ya da eczacınıza danışın. Yağda ve suda çözünen vitaminler arasındaki farkı bu yazımızda anlattık.
Sık sorulan sorular
E vitamini en çok hangi meyvede var?
Meyveler arasında avokado, kivi, mango ve böğürtlen öne çıkar. Ancak meyvelerdeki miktar kuruyemiş ve yağlarla karşılaştırıldığında düşüktür.
Fındık E vitamini açısından zengin mi?
Evet. 30 gram (yaklaşık 20 adet) fındık günlük ihtiyacın yaklaşık üçte birini karşılar.
E vitamini cilde sürülür mü?
E vitamini içeren kremler cildin nem bariyerini destekleyebilir. Hassas ciltlerde tahrişe yol açabileceği için önce küçük bir bölgede deneyin. Cilt bariyeri için bu rehbere bakabilirsiniz.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için hekiminize danışın.
İlgili yazılar
- D Vitamini Nelerde Var
- K Vitamini Nedir
- Hangi Besinde Hangi Vitamin Var
- B12 Vitamini Hangi Besinlerde Var
Acil durumda ilaca ulaşmak için nöbetçi eczaneler sayfasından ilinizi seçebilirsiniz.







