Эта статья пока доступна только на турецком языке.
Folik asit, B9 vitamininin takviyelerde ve zenginleştirilmiş gıdalarda kullanılan sentetik formudur. Besinlerde doğal olarak bulunan formuna ise folat denir. Hücre bölünmesi ve DNA yapımı için gerekli olduğundan, vücudun hızla büyüdüğü dönemlerde ihtiyaç artar.
Vücuttaki görevleri
- Yeni hücrelerin oluşması ve DNA’nın kopyalanması
- Kırmızı kan hücrelerinin yapımı
- B12 vitaminiyle birlikte homosistein düzeyinin dengelenmesi
- Bebeğin sinir sisteminin gelişimi
Hamilelikte neden bu kadar önemli?
Bebeğin beyin ve omuriliğini oluşturacak nöral tüp, hamileliğin ilk 28 gününde kapanır. Bu dönemde çoğu kadın hamile olduğunu henüz bilmez. Yeterli folik asit alımı, spina bifida gibi nöral tüp defektlerinin riskini belirgin şekilde azaltır. Bu yüzden genel öneri şudur:
- Hamilelik planlayan kadınlar, hamilelikten en az bir ay önce günde 400 mcg folik asit almaya başlamalıdır.
- Kullanım, hamileliğin en az ilk 12 haftası boyunca sürdürülmelidir.
- Daha önce nöral tüp defektli bebeği olanlar, epilepsi ilacı kullananlar ve bazı kronik hastalıkları olanlar için hekim daha yüksek doz önerebilir.
Hamilelikte ihtiyaç duyulan diğer vitaminler için hamilelik yazımıza bakabilirsiniz.
Eksiklik belirtileri
- Yorgunluk, halsizlik, çabuk nefes nefese kalma
- Solukluk
- Ağızda yaralar, dilde kızarıklık ve hassasiyet
- Unutkanlık, dikkat dağınıklığı
Uzun süren eksiklik, büyük hücreli (megaloblastik) anemiye yol açabilir. Bu tablo B12 eksikliğine benzer. İkisinin ayrımı için kan tahlili gerekir.
Folat açısından zengin besinler
- Ispanak, marul, roka gibi koyu yeşil yapraklı sebzeler
- Mercimek, nohut, kuru fasulye
- Brokoli, kuşkonmaz, Brüksel lahanası
- Portakal, avokado
- Ciğer (hamilelikte A vitamini yüksekliği nedeniyle sınırlı tüketilmeli)
Folat ısıyla kolay bozulur. Sebzeleri az suda ve kısa sürede pişirmek kaybı azaltır.
Folik asit mi, metilfolat mı?
Bazı takviyelerde folatın aktif formu olan metilfolat (5-MTHF) kullanılır. MTHFR gen varyasyonu taşıyan kişiler için bu form tercih edilebilir. Ancak nöral tüp defektini önlemedeki kanıtların çoğu folik asitle elde edilmiştir. Seçimi hekiminizle yapın.
Dikkat edilmesi gerekenler
Yüksek doz folik asit, B12 eksikliğinin kan bulgularını gizleyebilir. B12 eksikliği riski olanlar (veganlar, ileri yaştakiler) B12 düzeylerini de kontrol ettirmelidir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Takviyeler ilaç değildir. Kullanmadan önce hekiminize veya eczacınıza danışın.
İlgili yazılar
Acil durumda ilaca ulaşmak için nöbetçi eczaneler sayfasından ilinizi seçebilirsiniz.







