Бұл мақала әзірге тек түрік тілінде қолжетімді.
Melatonin, beyindeki çam kozalağı (epifiz) bezinin ürettiği bir hormondur. Gün ışığı azaldığında salgılanmaya başlar ve vücuda “gece oldu” mesajı verir. Uykuyu doğrudan getiren bir hormon değildir. Uykuya geçişe uygun bir iç ortam hazırlar.
Ritim nasıl çalışır?
- Akşam saatlerinde ışık azalınca salgı artar.
- Gece yarısı civarında zirve yapar.
- Sabah gün ışığı alınca düşer.
Bu döngü iç saatimizin ana göstergesidir. İç saat hakkında biyolojik saat yazımızı okuyabilirsiniz.
Salgıyı bozan etkenler
- Akşam ekran ışığına (özellikle mavi ışığa) uzun süre maruz kalmak
- Yatak odasında sokak veya cihaz ışığı
- Düzensiz yatış-kalkış saatleri, vardiyalı çalışma
- Uzun uçuşlar (jet lag)
- Yaşla birlikte doğal azalma
Takviye ne zaman düşünülür?
Melatonin takviyesi; jet lag, vardiyalı çalışma, geç uyuma eğilimi (gecikmiş uyku fazı) ve yaşlılarda bazı uyku sorunlarında kullanılmıştır. Uykuya dalma süresini ortalama 7–10 dakika kısalttığı bildirilmiştir. Kronik uykusuzluğun tek başına çözümü değildir.
Doğru kullanım
- Düşük dozla başlanır (0,5–1 mg). Daha yüksek doz her zaman daha iyi uyku anlamına gelmez.
- Uykudan yaklaşık 30–60 dakika önce alınır.
- Ortamın loş olması etkisini destekler.
- Uzun süreli kullanım hekim gözetiminde olmalıdır.
- Türkiye’de melatonin içeren ürünlerin doz sınırları ve satış koşulları değişebilir. Ürünün onaylı olduğundan emin olun.
Olası yan etkiler
Gündüz uyku hali, baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı ve canlı rüyalar görülebilir. Araç ve makine kullanmadan önce etkisini tanıyın.
Kimler hekime danışmadan kullanmamalı?
- Hamileler ve emzirenler
- Çocuklar ve ergenler (yalnızca hekim önerisiyle)
- Otoimmün hastalığı olanlar
- Epilepsi hastaları
- Kan sulandırıcı, tansiyon, diyabet ve bağışıklık baskılayıcı ilaç kullananlar
Melatonin takviyesi olmadan uykuyu desteklemek
- Aynı saatte yatıp kalkın, hafta sonu da.
- Sabahları gün ışığı alın.
- Akşam ekran kullanımını azaltın.
- Yatak odasını serin ve karanlık tutun.
Daha fazla öneri için uyku düzeni yazımıza bakabilirsiniz. Magnezyum ile ilgili bilgi için bu rehber yardımcı olabilir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Takviyeler ilaç değildir. Kullanmadan önce hekiminize veya eczacınıza danışın.
İlgili yazılar
Acil durumda ilaca ulaşmak için nöbetçi eczaneler sayfasından ilinizi seçebilirsiniz.







