Passiflora (Passiflora incarnata, çarkıfelek), Amerika kökenli bir sarmaşık bitkisidir. Havadaki kısımları (yaprak, çiçek ve gövde) bitkisel çay, tentür ve ekstre olarak kullanılır. Gerginlik ve uykusuzluk için geleneksel olarak yararlanılır.
Nasıl etki ettiği düşünülüyor?
Bitkideki flavonoidlerin (örneğin vitexin ve apigenin) beyinde sakinleştirici sinir ileticisi olan GABA‘nın etkisini artırdığı düşünülür. Bu etki, uyku ilaçlarındakine benzer bir mekanizma olsa da çok daha hafiftir.
Araştırmalar neyi gösteriyor?
- Kaygı: Bazı küçük çalışmalarda hafif-orta düzey kaygıda destekleyici etki görülmüştür. Ameliyat öncesi kaygıda da incelenmiştir.
- Uyku: Bitkisel çay içenlerde uyku kalitesinde hafif iyileşme bildirilmiştir.
- Menopoz belirtileri: Sıcak basması ve huzursuzlukta sınırlı veri vardır.
Çalışmaların çoğu küçük ve kısa sürelidir. Passiflora, anksiyete bozukluğu ya da uykusuzluk tedavisinin yerine geçmez.
Formları ve dozları
- Bitkisel çay: 1–2 gram kurutulmuş bitki, 150–250 mL sıcak suda 10 dakika demlenir. Yatmadan 30–60 dakika önce içilir.
- Standartlaştırılmış ekstre: 250–500 mg, günde 1–3 kez. Etikette flavonoid oranı (vitexin %) yazması tercih edilir.
- Tentür (sıvı ekstre): Alkol içerir. Çocuklara ve alkolden kaçınanlara uygun değildir.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Uyku hali: Araç ve makine kullanmadan önce etkisini tanıyın.
- Sakinleştirici ilaçlar: Benzodiyazepinler, uyku ilaçları, antidepresanlar ve alkolle birlikte etkiyi artırır. Mutlaka hekime danışın.
- Kan sulandırıcılar (varfarin): Etkileşebilir.
- Hamile ve emzirenler: Rahim kasılmalarını uyarabileceği için kullanılmamalıdır.
- Ameliyat: En az 2 hafta önce bırakılmalıdır.
- Bulantı, baş dönmesi, kafa karışıklığı ve çarpıntı görülebilir.
Uyku için ek öneriler
Uykuya dalma güçlüğünde uyku hijyeni en önemli adımdır. Uyku düzeni yazımıza ve melatonin yazımıza bakabilirsiniz.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Takviyeler ilaç değildir. Kullanmadan önce hekiminize veya eczacınıza danışın.
İlgili yazılar
Acil durumda ilaca ulaşmak için nöbetçi eczaneler sayfasından ilinizi seçebilirsiniz.







