Antibiyotikler bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde hayat kurtarıcıdır. Ancak yalnızca zararlı bakterileri değil, bağırsaktaki yararlı bakterileri de etkiler. Bu yüzden antibiyotik kullanırken ishal, bulantı ve şişkinlik sık görülür.
Temel kurallar
- İlacı hekimin yazdığı dozda ve sürede kullanın. Kendinizi iyi hissetseniz bile yarıda bırakmayın.
- İlacı her gün aynı saatlerde alın.
- İlacın prospektüsüne bakın: Aç mı tok mu alınacağı ilaca göre değişir.
- Antibiyotiği başkasına vermeyin, artan ilacı saklamayıp kullanmayın.
- Virüs enfeksiyonlarında (grip, soğuk algınlığı) antibiyotik işe yaramaz.
Süt ve süt ürünleri
Bazı antibiyotikler (tetrasiklinler ve kinolonlar gibi) kalsiyumla bağlanarak emilimini azaltır. Bu ilaçlarla süt, yoğurt, peynir ve kalsiyum takviyelerini 2–3 saat aralıkla tüketmek gerekir. Diğer birçok antibiyotikte (penisilin grubu gibi) süt ürünleri sorun yaratmaz. Hangi grupta olduğunuzu eczacınıza sorun.
Dikkat edilecek diğer besinler
- Alkol: Metronidazol ve bazı antibiyotiklerle ciddi reaksiyon yapar. Tedavi süresince ve bitiminden sonra birkaç gün alkolden kaçının.
- Greyfurt: Bazı ilaçların kan düzeyini değiştirir.
- Demir, kalsiyum, magnezyum, çinko ve alüminyum içeren takviyeler ve antiasitler: Bazı antibiyotiklerin emilimini azaltır. Eczacınıza sorarak aralık bırakın.
- Kafein: Bazı antibiyotikler kafeinin etkisini uzatır. Çarpıntı olabilir.
Bağırsak florasını korumak için
- Fermente gıdalar: Yoğurt, kefir, tarhana, boza. Süt ürünleriyle ilaç etkileşimine dikkat edin.
- Lifli gıdalar: Sebze, baklagil, tam tahıl, muz ve yulaf. Lifli besinler yazımıza bakabilirsiniz.
- Bol su
- Hafif ve sindirimi kolay yemekler
- Yağlı, kızartma ve çok baharatlı yiyeceklerden uzak durun
Probiyotik kullanımı
Antibiyotikle ilişkili ishali azaltmak için bazı probiyotik türlerinin (Saccharomyces boulardii, Lactobacillus rhamnosus GG) yararlı olabileceği gösterilmiştir.
- Antibiyotikten en az 2 saat sonra alın. Aksi halde canlı bakteriler öldürülür.
- Tedavi bitince en az 1–2 hafta devam edilmesi önerilir.
- Bağışıklığı baskılanmış kişiler, merkezi damar yolu olanlar ve ciddi hastalar hekime danışmadan kullanmamalıdır.
Seçim için probiyotik seçim rehberimize, zamanlama için probiyotik ne zaman içilir yazımıza bakabilirsiniz.
Hekime ne zaman başvurmalı?
Günde 3’ten fazla sulu dışkı, kanlı ishal, şiddetli karın ağrısı, ateş veya antibiyotik bittikten haftalar sonra bile süren ishal varsa hekime başvurun. Bu belirtiler Clostridioides difficile enfeksiyonunu düşündürebilir. Ayrıca ciltte döküntü, yüzde şişlik veya nefes darlığı gibi alerji belirtilerinde ilacı bırakıp acile gidin.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Takviyeler ilaç değildir. Kullanmadan önce hekiminize veya eczacınıza danışın.
İlgili yazılar
Acil durumda ilaca ulaşmak için nöbetçi eczaneler sayfasından ilinizi seçebilirsiniz.






