Kabızlık, haftada üçten az bağırsak hareketi, sert ve zor çıkan dışkı ya da tam boşalamama hissi olarak tanımlanır. Çok yaygındır ve çoğu zaman beslenme ve yaşam tarzıyla düzelir.
Nedenleri
- Az lif ve az su tüketimi
- Hareketsizlik
- Tuvalet isteğini ertelemek
- Yolculuk, düzenin değişmesi, stres
- Hamilelik
- İlaçlar: demir takviyesi, kalsiyum, bazı ağrı kesiciler, antidepresanlar, antiasitler
- Hipotiroidi, diyabet, irritabl bağırsak sendromu, çölyak
- Bağırsak tıkanıklıkları (nadir ama ciddi)
Yardımcı besinler
| Besin | Nasıl yardım eder? |
|---|---|
| Kuru erik | Lif ve sorbitol içerir. Günde 5–6 adet etkili olabilir |
| Kuru kayısı, incir | Lif ve doğal şeker alkolleri |
| Kivi | Günde 2 kivi bazı çalışmalarda dışkı sıklığını artırmıştır |
| Keten tohumu, chia | Çözünür lif, suyla jel oluşturur. Bol su ile alınmalı |
| Yulaf, tam tahıl, bulgur | Çözünür ve çözünmeyen lif |
| Baklagiller | Yüksek lif |
| Sebze ve meyveler (kabuğuyla) | Lif ve su |
| Yoğurt, kefir | Probiyotik, bağırsak florası |
| Zeytinyağı | Dışkıyı kayganlaştırır |
Lifli besinlerin tam listesi için lifli besinler yazımıza bakabilirsiniz.
Lifi kademeli artırın
Günlük lif hedefi yetişkinlerde 25–30 gram‘dır. Ani artış gaz ve şişkinlik yapar. Birkaç hafta içinde kademeli çıkın ve her artışta bol su için, aksi halde lif kabızlığı artırabilir.
Alışkanlıklar
- Günde 1,5–2 litre sıvı tüketin
- Düzenli yürüyüş yapın
- Her gün aynı saatte, özellikle kahvaltıdan sonra tuvalete gitmeyi deneyin
- İsteği ertelemeyin
- Tuvalette ayaklarınızın altına küçük bir tabure koymak daha doğal bir pozisyon sağlar
Müshil kullanımı
Uyarıcı müshillerin (sennalı, bisakodil içeren) sürekli kullanımı bağırsakların alışmasına yol açabilir. Önce beslenme ve yaşam tarzı düzenlemeleri denenmeli, gerekirse hacim artırıcılar (psyllium) veya osmotik müshiller eczacı önerisiyle kısa süreli kullanılmalıdır.
Probiyotik ve magnezyum
Bazı probiyotik türleri kabızlıkta hafif destek olabilir. Probiyotik rehberimize bakabilirsiniz. Magnezyum sitrat bazı kişilerde dışkıyı yumuşatır, bu konuyu magnezyum sitrat yazımızda anlattık.
Hekime başvurun
- Dışkıda kan veya siyah dışkı
- Açıklanamayan kilo kaybı
- Şiddetli karın ağrısı, kusma, gaz çıkaramama
- Ani başlayan kabızlık ve bağırsak alışkanlığında kalıcı değişiklik (özellikle 50 yaş üstü)
- Ailede kolon kanseri öyküsü
- Haftalarca süren ve düzeltilemeyen şikâyetler
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Takviyeler ilaç değildir. Kullanmadan önce hekiminize veya eczacınıza danışın.
İlgili yazılar
Acil durumda ilaca ulaşmak için nöbetçi eczaneler sayfasından ilinizi seçebilirsiniz.






