Kemik erimesi (osteoporoz), kemiklerin yoğunluğunun ve kalitesinin azalarak kırılganlaşması durumudur. Genellikle belirti vermeden ilerler. Çoğu kişi ilk kırığı yaşayana kadar farkına varmaz. Bu yüzden “sessiz hastalık” olarak anılır.
Kemik nasıl yenilenir?
Kemik, canlı bir dokudur. Sürekli yıkılır ve yeniden yapılır. Gençlikte yapım yıkımdan fazladır. Zirve kemik kütlesine yaklaşık 30 yaş civarında ulaşılır. Sonrasında yıkım yavaş yavaş öne geçer. Kadınlarda menopozdan sonra östrojenin düşmesiyle bu süreç hızlanır.
Risk faktörleri
- Menopoz sonrası dönem ve 65 yaş üstü
- Ailede kalça kırığı veya osteoporoz öyküsü
- Düşük vücut ağırlığı
- Sigara ve fazla alkol
- Hareketsiz yaşam
- Uzun süre kortizon kullanımı
- Tiroid, paratiroid, çölyak, romatizma gibi hastalıklar
- Düşük kalsiyum ve D vitamini alımı
Tanı: Kemik yoğunluğu ölçümü
Tanı için DEXA (kemik dansitometrisi) denilen, kısa süren ve ağrısız bir ölçüm yapılır. T skoru -2,5 ve altında ise osteoporoz tanısı konur. Kadınlarda 65 yaş, erkeklerde 70 yaş sonrası, ya da risk faktörü varsa daha erken yaşta taramak önerilir.
Kemiği koruyan beslenme
- Kalsiyum: Yetişkinler için günlük yaklaşık 1.000 mg (50 yaş üstü kadınlar ve 70 yaş üstü erkekler için 1.200 mg). Süt, yoğurt, ayran, peynir, susam, badem ve yeşil yapraklı sebzelerde bulunur. Önce besinlerden karşılanmaya çalışılmalıdır.
- D vitamini: Kalsiyumun emilimi için gereklidir. Seçim ve doz için D vitamini rehberimize bakabilirsiniz. Besin kaynakları için bu yazı yardımcı olur.
- K2 ve magnezyum: Kalsiyumun kemiğe yerleşmesinde görev alır. Ayrıntı için D3 ve K2 yazımızı okuyabilirsiniz.
- Protein: Kemik yapısının yaklaşık yarısı proteindir. Yeterli protein alınmalıdır.
- Aşırı tuz, kafein ve kolalı içecekleri sınırlayın.
Kalsiyum takviyesi gerekli mi?
Besinlerle yeterli kalsiyum alamayanlarda eksik kalan miktar takviyeyle tamamlanabilir. Tek seferde 500 mg’dan fazla alınmamalıdır. Kalsiyum karbonat yemekle birlikte, kalsiyum sitrat ise aç ya da tok alınabilir. Böbrek taşı öyküsü olanlar ve kalp hastaları hekime danışmalıdır. Takviye, hekimin önerdiği osteoporoz ilaçlarının yerini tutmaz.
Egzersiz
Kemik, yük bindirildiğinde güçlenir. Yürüyüş, merdiven çıkma, hafif ağırlık çalışması ve denge egzersizleri (örneğin tai chi, yoga) hem kemik yoğunluğunu korur hem de düşme riskini azaltır. Yüzme ve bisiklet kalp sağlığı için iyidir ancak kemiğe yeterli yük bindirmez.
Düşmeleri önleyin
Osteoporozda en önemli tehlike kırıklardır. Evde kaygan zeminleri, halı kenarlarını ve yetersiz aydınlatmayı düzeltin. Görme ve ilaç yan etkilerini kontrol ettirin.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Takviyeler ilaç değildir. Kullanmadan önce hekiminize veya eczacınıza danışın.
İlgili yazılar
- Ereksiyon Problemleri
- Odaklanma Sorunu Neden Olur
- İdrar Yolu Enfeksiyonu Nedir
- Sağlıklı Cinsel Yaşam Nedir
Acil durumda ilaca ulaşmak için nöbetçi eczaneler sayfasından ilinizi seçebilirsiniz.






